Федералды сыртқы істер министрлігінің сайтына қош келдіңіз

Білікті мамандардың иммиграциясы

27.07.2021 - FAQ

Жиі қойылатын сұрақтар

Мұнда Сіз білікті мамандардың иммиграциясы және Германияда жұмысқа орналасу туралы сұрақтарыңызға жауап таба аласыз:

FAQ

Білікті мамандарды жұмысқа орналастырудың басқа жұмысқа орналасу мүмкіндіктерінен айырмашылығы бар. Жұмысқа кіріспес бұрын Сізге осы жұмысты жүргізуге құқық беретін тұруға ықтияр хат алу қажет*. Германияға кірмес бұрын, Сіз тұрғылықты жеріңіз бойынша Германияның шетелдегі өкілдігіне (Елшілікке немесе Бас консулдыққа) виза алуға өтініш тапсыруыңыз керек**. Көп жағдайда виза тек жұмыспен қамту жөніндегі Федералдық агенттігінің рұқсатымен беріледі. Егер Сіз Германияда бұрын болған болсаңыз, виза беру мәселесін шетелдіктерге арналған мекеме Сіздің болашақ тұрғылықты жеріңіз бойынша шешеді. Ереже бойынша, шетелдегі өкілдіктер рұқсат алу мәселелерімен айналысады. Егер барлық талаптар орындалған болса, Сіз алты айлық мерзімге берілген ұлттық визаны аласыз. Осы уақыт аралығында шетелдіктерге арналған мекемеден Германияда тұруға рұқсат алуыңыз керек.

* ЕО заңнамасына сәйкес еркін жүріп-тұруға және жалпы тұруға құқылы азаматтарға осы талаптар қолданылмайды. Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер, Норвегия, Исландия, Лихтенштейн және Швейцария азаматтары еркін жүріп-тұруға және жалпы тұруға құқылы; олар Германияға визасыз кіре алады және оларға жұмыс істеу рұқсаты қажет емес. Олармен бірге баратын және үшінші елдің азаматтығын алған отбасы мүшелері, әдетте, жеңілдетілген тәртіппен кіру визасын алуы керек. Германияға кіргеннен кейін олар барлық жерде еркін жүріп-тұруға құқылы, туыстары да бірдей артықшылықтарға ие. 

** Австралия, Ұлыбритания, Израиль, Жапония, Канада, Корея Республикасы, Жаңа Зеландия және Америка Құрама Штаттарының азаматтарына кіру үшін виза қажет емес. Шетелдіктерде арналған мекемеден Сіз Германияда болашақ тұрғылықты жеріңіз бойынша тұруға рұқсат қағазын сұрай аласыз. Егер Сіз келгеннен кейін дереу жұмысқа кіріскіңіз келсе немесе ықтияр хат алғанға дейін жұмысқа кіріссеңіз, онда Сіз виза алуыңыз қажет.

Кәсіби білімі бар маман мен жоғары білімді маманның айырмашылығы бар. Шет елде берілген дипломдар Германияда танылуы керек. Кәсіби білімі бар маманың кәсіби біліктілігі болуы қажет, оны игеру үшін Германияның заңнамасында ұзақтығы кемінде екі жыл оқу мерзімі қарастырылған. Жоғары білімді мамандардың жоғары оқу орнының дипломы болуы тиіс. Мамандар тек қана біліктілікті қажет ететін жұмыстарға орналасуы керек.

Білікті маман ретінде Сіз еңбек қызметіңізді жүзеге асыру мақсаты үшін болуға берілетін рұқсатты ала аласыз, егер:

  • Сіздің шет елде алған біліктілігіңіз мойындалған болса*; 
  • Сіз жұмысқа орналасуға нақты ұсыныс алып қойған болсаңыз. Ол үшін Сіз болашақтағы жұмыс берушіңізден «Еңбек қатынастары туралы өтінішке» арналған форманы толтыруды сұрауыңыз керек (Erklärung zum Beschäftigunsverhältnis); 
  • Егер Сіз уақыт тәртібі белгіленген деп аталынатын мамандық бойынша жұмыс істегіңіз келіп (мысалы, денсаулық сақтау саласында), ол үшін кәсіби қызметіңізді іске асыруға рұқсат алсаңыз (немесе оны алуға Сізге кепілдік берілген болса);
  • Сіз шетелдіктерге қатысты жалпыға бірдей талаптарды орындасаңыз, мысалы, жарамды төлқұжат, өмір сүруге қаражатыңыздың бар болуы т.с.с.

Визалық өтінішті қойылатын барлық талаптар орындалған соң және құжаттардың толық құрамы жинақталғаннан кейін ғана беру керек. Егер Сіздің шет елде алған біліктілігіңіз әлі мойындалмаған болса, онда Сіздің виза алуға берген өтінішіңіз қарастырылмайды.

* Егер Сіз кәсіби немесе жоғары білімді Германияда алған болсаңыз, онда оны мойындаудың қажеті жоқ. Шет елде алған біліктілікті мойындауды әр түрлі мекемелер жүзеге асырады. Ол туралы ақпаратты Сіз осы жерден таба аласыз:

- www.make-it-in-germany.com

- www.Anerkennung-in-Deutschland.de

- «Германияда жұмыс істеу және өмір сүру» жедел желісі: +49 30 1815 – 1111

- Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen

 Егер Сіздің жоғары біліміңіз болса және Сіз уақыт тәртібі белгіленбеген мамандық бойынша жұмыс істегіңіз келсе, онда Сіздің жоғары білім алғандығыңыз туралы дипломыңыздың дерек қорда anabin көрсетілуі жеткілікті болуы мүмкін. Одан арғы ақпаратты Сіз осы жерден табасыз: https://anabin.kmk.org/anabin.html

 

**Келешекте бланкіні осы жерде жүктеуге болады.

 Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis

Zusatzblatt A zum Formular „Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis“    («Еңбек қатынастары туралы өтініш» бланккісіне қосымша A парағы, біліктілікті тану үшін виза алуға өтініш бергенде ғана).

Zusatzblatt B zum Formular "Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis"  («Еңбек қатынастары туралы өтініш» бланккісіне қосымша В парағы; виза алуға өтініш берген кезде тек қана іссапарға жіберілген мамандарға, компанияның ішінде аустыруға жататын мамандарға (ICT), персонал алмасу шеңберінде келетін мамандарға).

Қызметкерлерді әлеуметтік сақтандыру жүйесіне аударымдармен қамтамасыз ету керек. Іссапарға жіберілген мамандар үшін арнайы ережелер бар.

*** Уақыты белгіленген мамандықтар туралы ақпаратты Сіз осы жерден таба аласыз:

www.anerkennung-in-deutschland.de  Кәсіби қызметке рұқсат беретін мекемелер, сондай-ақ, Сіздің біліктіліктігіңіз жөнінде де шешім қабылдайды.

Егер Сіз білікті мамандарға қойылатын талаптарға сай болсаңыз, онда ЕО-тың „көк картасына“ өтініш бере аласыз, алайда, ол үшін мына жағдайлар қарастырылуы керек, яғни:

  • Сізде кем дегенде 1 жыл мерзімге жұмысқа орналасуға нақты ұсыныс бар,
  • Жұмыс Сіздің мамандығыңызға сәйкес келеді,
  • Сіздің салық шегерімін ұстап қалғанға дейінгі жалақыңыз кем дегенде 56 800 евро құрайды.

 Бұл жағдайда жұмыспен қамту жөніндегі Федералдық агенттіктің рұқсаты қажет емес.

 Белгілі мамандықтар* бойынша жұмыс істеу үшін (дәрігерлер, инженерлік істердің мамандары, дәл ғылымдар, математика және ИТ саласындағы мамандар) жылдық жалақының мөлшері 44 304 Евро болса жеткілікті, бұл үшін жұмыспен қамту жөніндегі Федералдық агенттіктің келісімін алу керек.

 Егер Сіз ЕО-тың „көк картасын“ алуға қойылатын талаптарды орындамасаңыз, онда Сіз өзіңіздің мамандығыңызға сәйкес біліктілікті қажет ететін еңбек қызметін жүзеге асыру үшін берілетін рұқсат қағазын алуыңызға болады. Бұл дегеніміз, Сіз өзіңіздің мамандығыңыз бойынша нақты еңбек қызметін орындауға тиісті екеніңізді білдіреді. Бұл мүмкіндік әр түрлі жұмыс істеуші адамдарға жұмысқа орналасуға және өндірістік оқу кезінде мамандықтарды игеріп жатқандарға жүрмейді; еңбек қызметі міндетті түрде мамандықты керек ететін болуы қажет. Еңбекпен қамту жөніндегі Федералдық агенттік Сіздің шетелде алған мамандығыңыздың жұмысқа орналасқыңыз келетін жерге сәйкес пе екендігіне тексеріс жүргізеді.

 * Техникалық және жаратылыс ғылымдары бағытындағы мамандықтардың тізімін Сіз осы жерден таба аласыз. 

Сіз өзіңіздің біліктілігіңізге сәйкес біліктілікті қажет ететін жұмысты атқару үшін тұруға ыхтиярқат ала аласыз. Бұл Сіздің мамандығыңыз бойынша жапсарлас жұмыс жасайтындығыңызды да растайды. Дегенмен, Сіз өзіңіздің біліктілігіңізге қарай, белгілі бір жұмыс әрекеттерін орындай білуге тиістісіз. Бұл мүмкіндік әр түрлі жұмысшы ретінде жұмысқа орналасуға және өндірістік оқу кезінде меңгерілген мамандықтарға жүрмейді; еңбек қызметі міндетті түрде біліктілікті қажет ететін болуы керек. Жұмыспен қамту жөніндегі Федералдық агенттігі Сіздің шетелде алған мамандығыңызды жоспарлап отырған жұмысыңызға сәйкес келетіндігіне тексеріс жүргізеді.

Иә. Егер Сіз Еуроодақтың „көк картасын“ ала алмасаңыз және жалақыңыз 46 860 еуродан төмен болса (салық төлемес бұрын), Сізге қартайған кезде қаржылық тұрғыдан жеткілікті қамтамасыз етілгендігіңізді растайтын құжат қажет. Қартайған кезіңізде қосымша материалдық тұрғыдан қамтамасыз етуді растау үшін Сіздің еліңіздің немесе басқа елдердің мемлекеттік зейнетақы қорының анықтамасы (зейнетақы жинақтарының болуы) немесе жеке зейнетақы қорының анықтамасы немесе жылжымайтын мүлікпен қатар басқадай мүліктің бар екендігін растайтын анықтама ұсыну керек.  

Егер Сіз мемлекеттік немесе жеке ғылыми-зерттеу мекемесімен ғылыми-зерттеу жобасын жүзеге асыру туралы шарт жасасқан болсаңыз, Сіз ғалымдардың болуына арналған жерге рұқсатнама алу туралы өтініш бере аласыз. Сіздің біліктілігіңізді тану талап етілмейді. Алайда, Сіздің аспирантура бағдарламаларына қатысу құқығын беретін кем дегенде бір аяқталған жоғары біліміңіз болуы тиіс. Ғалымдардың болуына арналған рұқсатнама алу үшін еңбек шартын жасау талап етілмейді; мұндай рұқсатнама туралы, мысалы, стипендиаттар өтініш бере алады. Егер сіз ЕО "көк картасының" талаптарын орындасаңыз, онда Сіз карта мен ғалымдардың болуына арналған рұқсатнаманың бірін таңдай аласыз. Егер Сіз Германияға диссертация жазу мақсатында кірсеңіз және неміс университетіне түсуге ниет білдірсеңіз, егер университетпен немесе ғылыми-зерттеу мекемесімен еңбек шартын жасасқан болсаңыз, онда Сіз ғалым мәртебесіне ие боласыз. Егер Сіз жоғары оқу орнының күндізгі оқу курсына барғыңыз келсе алайда еңбек шартыңыз болмаса, студенттерге арналған Германияда тұруға рұқсат алу үшін өтініш бергеніңіз жөн.

Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар саласында жұмысқа орналасқан жағдайда, егер Сіз келесі талаптарды орындайтын болсаңыз, Сізге кәсіби біліктілік куәлігін ұсынудың қажеті жоқ:

  • Сізде соңғы жеті жыл бойы кемінде үш жыл жұмыс тәжірибеңіздің арқасында алған ұқсас біліктілігіңіз болса;
  • Жылдық жалақыңыз 51 120 евродан кем болмаса (салық төлегенге дейін).

 Неміс тілін В1-ден төмен емес деңгейде білу, оның қажеттілігі кейбір негізделген жағдайларда талап етілмейді (мысалы, егер Сіз нақты бір қызметті жүзеге асыру үшін тек ағылшын тілін білу қажет екендігіне дәлел келтірсеңіз).

Арнаулы біліктілігінің болғанына қарамастан, Германияда болуға арналған рұқсатнамалар еңбек қызметін жүзеге асыру тәртібі туралы ережеде регламенттелген кәсіптер бойынша жұмысқа орналасу үшін берілуі мүмкін. Оларға, мысалы, компаниялардың басқарушы қызметкерлері, іссапарға жіберілген жұмысшылардың белгілі бір санаттары, кәсіби жүргізушілер, ұлттық асүй аспаздары, өнер қайраткерлері, спортшылар, тағылымдамалардың белгілі бір түрлері, мердігерлік шарттар бойынша жұмыс істейтін қызметкерлер кіреді. Әдетте, біліктілікті тану талап етілмейді. Егер Сіз регламенттелген мамандықтардың біреуі бойынша жұмыс істеуге ниеттенсеңіз Сіз кәсіби қызметке рұқсатнама немесе оны алуға кепілдік алуыңыз керек. Бұдан бөлек, жекелеген мемлекеттердің* азаматтарына кез келген еңбек қызметін жүзеге асыруға рұқсат етілуі мүмкін. Көп жағдайда бұл Федералдық жұмыспен қамту агенттігінің санкциясын қажет етеді. Басшы қызметкерлерді, мамандарды және тағылымдамадан өтушілерді ауыстырған (кәсіпорын ішінде трансфер) жағдайда ICT-карта берілуі мүмкін.

* Бұл жерде  келесі мемлекеттер туралы сөз болып отыр:

Австралия, Андорра, Израиль, Канада, Корея Республикасы, Монако, Жаңа Зеландия, Сан-Марино, АҚШ, Жапония (Еңбек қызметін жүзеге асыру тәртібі туралы ереженің § 26 , 1-абз.).

Албания, Босния және Герцеговина, Косово, Солтүстік Македония, Сербия және Черногория (Еңбек қызметін жүзеге асыру тәртібі туралы ереженің § 26 , 2-абз.).

Маманның жұбайы және оның кәмелетке толмаған балалары (яғни нуклеарлық отбасы деп аталады) отбасын біріктіру үшін виза құжаттарын тапсыра алады. Өтініштер маманға арналған визаға берілетін өтінішпен бір уақытта берілуі мүмкін. Өтініштер бойынша оң шешім қабылдау үшін бүкіл отбасы Германия мемлекетінің қолдауынсыз өмір сүруге қажетті қаражаттармен және жеткілікті тұрғын үй алаңымен қамтамасыз етілуі қажет. Әдетте, жұбайы неміс тілі білімін елге кірер алдында алады деп күтіледі. Сондықтан, виза алуға арналған құжаттарды тапсыру кезінде А1 базалық деңгейдегі тілдік сертификаттың болуы ұсынылады. Бұл талаптан шығатын айрықша жағдайлар бар: мысалы, егер маман ЕО «көк картасын» алу талаптарын орындаса. Сондай-ақ нуклеарлық отбасы мүшелерінің өтініштері кейінірек берілуі мүмкін. Бұл жағдайда Германияда маманның жұмысқа орналасқаны, өмір сүру қаражаттарымен қамтамасыз етілгені, тұрғын үй алаңының бар екені және тілді білетіні туралы куәліктер ұсынылуы тиіс. Егер маманның 16 жасқа толған балалары кейінірек ата-аналарына қоныс аударғысы келетін ниет білдірсе, олар да неміс тілін игеруі тиіс.

Егер Сіздің шетелде алған біліктілігіңіз мойындалған болса*, Өзіңіздің біліктілігіңізге сәйкес орындауға құқығыңыз бар жұмысты іздеу мақсатында, Сіз маман ретінде алты айға дейінгі мерзімге виза алуға өтініш бере аласыз. Егер Сіз регламенттелген мамандықтардың біреуі бойынша (мысалы, денсаулық сақтау саласында) жұмыс істеуге ниеттенсеңіз, Сізге кәсіби қызметке рұқсатнаманың немесе алынған рұқсаттың берілетініне кепілдік ұсынуға тиіссіз. Кәсіптік білімі бар мамандар жоспарланған еңбек қызметіне сәйкес деңгейде (әдетте В1 деңгейінде) неміс тілін меңгеру куәлігін көрсетуі тиіс**.

Осындай визаңыз болған жағдайда, Сіз аптасына он жұмыс сағатына дейін сынақ тәртібімен тиісті еңбек қызметімен айналысуға құқығыңыз бар.

Мұндай виза бойынша отбасын біріктіру әзірше қарастырылмаған.

* Егер Сіз кәсіби немесе жоғары білімді Германияда алған болсаңыз, оны мойындаудың қажеті жоқ. Шетелде алынған біліктілікті тану әртүрлі ведомстволар тарапынан жүзеге асырылады. Ақпаратты мына жерден таба аласыз:

- www.make-it-in-germany.com

- www.Anerkennung-in-Deutschland.de

- «Германияда жұмыс істеу және өмір сүру» жедел желісі: +49 30 1815 - 1111

- Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen

Егер Сізде жоғары білім болса және Сіз реттелмеген мамандық бойынша жұмыс істеуге ниет білдірсеңіз, онда Сіздің жоғары білім туралы дипломыңыздың anabin деректер базасында көрсетілуі жеткілікті. Қосымша ақпаратты мына жерден таба аласыз: https://anabin.kmk.org/anabin.html

** регламенттелген мамандықтар туралы ақпаратты осы жерден  таба аласызÞ. Кәсіби қызметке рұқсатнама беретін мекемелер де Сіздің біліктілігіңізді тану туралы шешім қабылдайды.

Егер Сіздің шетелде алған кәсіби біліміңіз толық танылмаған болса және тиісті неміс кәсіби біліммен салыстырғанда тапшылық анықталса, онда кәсіби біліміңіз толық танылуы үшін, Сіздің Германияда өз біліктілігіңізді толықтыруға мүмкіндігіңіз бар. Біліктілікті арттыру курстарынан өту үшін болу 18 айға ұзартылуы мүмкін және екі жылдан асуға тиіс емес. Әдетте, неміс тілін А2-ден төмен емес деңгейде білу қажетті шарт болып табылады. Біліктілікті арттырумен қатар, еңбек қызметінде белгілі бір шектеулер болуы мүмкін.

Федералдық жұмыспен қамту агенттігі белгілі бір кәсіби топтарға қатысты кейбір федералдық жерлердің жұмыспен қамту басқармаларымен жасасатын кадрларды жинау жөніндегі келісімдер шеңберінде жоспарланған мамандық бойынша еңбек қызметін бір уақытта жүзеге асыра отырып, Германияда тану рәсімінен өткізуі де ықтимал.

Иә, Cіз Германияға мектепте білім алу немесе өндірістік тәжірибеден өту үшін келе аласыз. Сондай-ақ, дайындық немесе мамандандырылған (мамандық бойынша) тілдік курстарға бара аласыз. Кәсіби білім алуды бастау үшін, Сіз В1-ден төмен емес деңгейге сәйкес келетін деңгейде неміс тілін меңгергеніңіз туралы куәлікті ұсынуға тиіссіз. Бұл қажетті тілдік білімді дайындық тілдік курстары шеңберінде сатып алу жоспарланып отырған немесе олардың болуын білім беру мекемесі растаған жағдайларға қатысты емес.

Кәсіби оқытумен қатар ұзақтығы аптасына он сағаттан аспайтын еңбек қызметіне рұқсат етіледі.

Егер Сіздің жасыңыз 25-тен аспаса, кәсіби оқу орнын табу мақсатында Германияға  келе аласыз; ол үшін, басқалармен қатар, В2 деңгейінде неміс тілін білу және шетелдегі неміс мектептерінің бірінде алған немесе жоғары оқу орнында оқуға құқық беретін мектеп білімі болуы қажет. Мұндай мақсатта Германияда болуға алты айға дейінгі мерзім ішінде мүмкіндік бар.

Жоғары оқу орнында оқуға да, дайындық курстарына да (мысалы, тілдік) баруға болады. ЖОО оқу кезінде жыл сайын еңбек қызметі 120 толық жұмыс күні немесе егер еңбек қызметі жарты күн жүзеге асырылса, 240 күн бойы рұқсат етіледі. Сіз Германияға оқуға дайындық мақсатында тәжірибеден өту үшін келе аласыз; бұл жағдайда басқа жұмыс тек демалыс кезінде мүмкін болады. Бұдан басқа, Сіз Германияға тоғыз айға дейін жоғары оқу орнында оқу орнын іздеу үшін келе аласыз. Бұл уақытта еңбек қызметіне тыйым салынады.

Егер Сіз жұмыс орнын тапқан болсаңыз, Сіз жұмыс берушіні жоспарланған жұмыс орны бойынша Шетелдіктер істері жөніндегі ведомстводағы мамандарға арналған жеделдетілген рәсім туралы* өтініш беру жөнінде уәкіл ете аласыз. Шетелдіктер істері жөніндегі ведомство Сіздің жұмыс берушіңізге кеңес береді және Сіздің шетелде алған біліктілігіңізді тануға өтініш берген кезде оған қолдау көрсетеді. Ол тиісті санкцияны алу үшін, Федералдық жұмыспен қамту агенттігіне жүгінеді. Біліктілікті тануды жүзеге асыратын ведомстволар мен Федералдық жұмыспен қамту агенттігі белгіленген мерзімде шешім қабылдауы тиіс. Бұл рәсім үшін төленетін баж 411 еуроны құрайды. Сонымен қатар, біліктілікті тану үшін де баж алынады. Егер барлық шарттар орындалса, Шетелдіктер істері жөніндегі ведомство алдын ала келісім деп аталатын келісім береді, оны Сіздің жұмыс берушіңіз Сізге жібереді. Алдын-ала келісім алғаннан кейін, Сіз үш апта ішінде болуы тиіс визаға құжаттар тапсыру үшін, Сіз шетелдік өкілеттікке қабылдауға жазыла аласыз. Шетелдік өкілеттікке Сіз алдын ала келісімнің түпнұсқасын және басқа да құжаттарды* ұсынуға тиістісіз. Шетелдік өкілеттікте виза алуға өтініш туралы шешім, әдетте, алдағы үш апта бойы қабылданады. Визалық алым - 75 евроны құрайды.

* Мамандар үшін жеделдетілген рәсім келесі жағдайларда мүмкін:

- кәсіптік білімі бар мамандар

- жоғары білімді мамандар

- біліктілігі жоғары мамандар

- зерттеушілер / ғалымдар

- басшылық қызметкерлер

- кәсіби оқыту

- шетелде алған кәсіби біліктілігін тану жөніндегі іс-шаралар

** Болашақта Сіз тиісті дипломатиялық өкілдіктің веб-сайтында өтініш берген кезде тапсыру қажет құжаттар тізімін таба аласыз  .


Мамандарға арналған жеделдетілген рәсім тек мамандарға және басқа да салыстырмалы санаттағы адамдарға арналған. Сіздің жұмыс берушіңіз федералдық жұмыспен қамту агенттігінде алдын-ала келісім беру туралы өтініш бере алады. Алайда, федералдық жұмыспен қамту агенттігі жұмысқа орналасуға қатысты талаптардың орындалуын ғана тексереді, бірақ виза алуға қатысты басқа талаптардың орындалуын тексермейді. Маманның біліктілігін тану кезінде Сізге қолдау қажет болса да, бұл жағдайда аталған рәсім қолайлы емес. Оны мақсатқа сай пайдалану, мысалы, егер жұмыс беруші Сізді Германияға жұмыс істеуге уақытша жіберген жағдайда ұсынылады.

Атап айтқанда, ақпарат пен консультацияларды:

·         Германия үкіметінің шетелдік мамандарға арналған «Make it in Germany» «www.make-it-in-germany.com» ақпараттық порталында,

·         шетелде алған кәсіби біліктілігін мойындау рәсімдерінің сұрақтары бойынша Германия үкіметінің «www.anerkennung-in-deutschland.de» ақпараттық порталында,

·         біліктілікті тану сұрақтары бойынша «Германияда жұмыс істеу және өмір сүру» жедел желісіндегі кеңесшілерден онлайн  немесе +49 30 1815 - 1111 телефоны бойынша,

·         біліктілікті тану бойынша орталық сервистік бюрода (Zentrale Servicestelle Berufsanerkennung, ZSBA) (01.03.2020 ж. бастап) және

·         шетелде әртүрлі консультацияларды пайдалана отырып, алуға болады (мысалы, әртүрлі сыртқы сауда палаталары ұсынатын «Pro Recognition» шеңберінде біліктілікті тану бойынша консультациялар; тізбені сіз мына жерден таба аласыз: www.anerkennung-in-deutschland.de).

жоғары